Μάθετε τα πάντα για το metal-free εργαστήριο

Τι σημαίνει metal-free εργαστήριο;

Το μέταλλο είναι το υλικό που κυριάρχησε, ως υλικό σκελετών στην ακίνητη προσθετική, για πολλές δεκαετίες. Οι φυσικές ιδιότητες των μετάλλων, στην χρήση τους στα οδοντιατρικά κράματα, έδωσαν πολύ ικανοποιητικά αποτελέσματα σε βάθος χρόνου. Η επιλογή του
οδοντιάτρου και του οδοντοτεχνίτη περιοριζόταν στο ποιό κράμα θα χρησιμοποιήσουν, ανάλογα με την περίσταση.

Αρθρογραφεί ο Νικολούδιας Νίκος
από το εργαστήριο Digident

Η –σχεδόν- εξαφάνιση των πολύτιμων κραμάτων τα τελευταία χρόνια, λόγω του πολύ υψηλού κόστους τους, άφησε λίγες επιλογές πίσω της. Επιλογές μονοδιάστατες, δεδομένου ότι όλα τα διαθέσιμα μη-πολύτιμα κράματα είναι δύσκολα στην κατεργασία τους, δημιουργούν υπερβολικά πολλά οξείδια και σε πολλές περιπτώσεις δημιουργούν αισθητικά προβλήματα (γκριζάρισμα ούλων), αλλά και κλινικά όπως π.χ. αλλεργίες. Με την έλευση νέων βιοϋλικών τα τελευταία 10-15 χρόνια και σε συνδυασμό με την ψηφιακή τεχνολογία υπάρχει η δυνατότητα αποφυγής των βασικών κραμάτων στην πλειοψηφία των εργασιών. Με άλλα λόγια, ένα εργαστήριο μπορεί πλέον να φέρει σε πέρας την παραγωγή του χωρίς την χρήση βασικών κραμάτων και να καταστεί metal-free εργαστήριο.

Ποιά είναι τα υλικά που χρησιμοποιούνται αντί του μετάλλου;

Η ζιρκονία – και στη νέα της, διαφανέστερη μορφή , τα νέα πολυμερή και νανορητίνες και το διπυριτικό λίθιο που όλο κερδίζουν έδαφος ως υλικά-λύσεις στην οδοντική προσθετική.

Μα κάποια από τα υλικά αυτά υπάρχουν εδώ και δεκαπέντε χρόνια. Γιατί μόνο τώρα είναι εφικτή η metal-free λογική; Τι έχει αλλάξει;
Πράγματι. Τα ολοκεραμικά, τύπου Empress και e.max υπάρχουν σαν λύση εδώ και πολλά χρόνια. Όμως, παρά το ότι δίνουν καλά αποτελέσματα, έχουν πολλούς «αστερίσκους» για να δώσουν αυτά τα αποτελέσματα, πολλές προϋποθέσεις δηλαδή. Υψηλής τεχνικής παρασκευές και αποτυπώσεις, μεγάλη σπατάλη υγιούς οδοντικής ουσίας και εφαρμογή μόνο σε μονήρεις αποκαταστάσεις ήταν προαπαιτούμενα που δεν άφηναν περιθώρια για γενικευμένη χρήση των υλικών αυτών. Με την έλευση της ζιρκονίας τα πράγματα βελτιώθηκαν μόνο ως προς την έκταση των εργασιών. Κοινό χαρακτηριστικό όλων αυτών των υλικών, η αποκλειστική χρήση τους σε σκελετούς.

digi-metal1

Αυτό που έχει αλλάξει τους όρους του παιχνιδιού, είναι ότι η νέα γενιά αυτών των υλικών μπορεί άφοβα να «αποκαλυφθεί». Πιο συγκεκριμένα, η χρήση τους δεν περιορίζεται σε σκελετούς αλλά μπορούν να μας δώσουν πλήρως ανατομικές στεφάνες και γέφυρες. Κύριο υλικό προς την κατεύθυνση αυτή είναι η διαφανής (translucent) ζιρκονία, αλλά και το διπυριτικό λίθιο, σε πολύ περιορισμένο ποσοστό τέτοιων εφαρμογών. Η διαφανής ζιρκονία λόγω της τεράστιας αντοχής της –με ελάχιστο ζητούμενο πάχος 0,5 χιλ.- , της υψηλής βιοσυμβατότητας, της χαμηλής αποτριβής στους ανταγωνιστές, της ψηφιακής κατασκευής των εργασιών αλλά και την ανεκτή αισθητική δίνει την δυνατότητα γενικευμένης χρήσης στην ακίνητη προσθετική. Η ζιρκονία τα προηγούμενα χρόνια απέκτησε φανατικούς φίλους αλλά κυρίως πολέμιους. Με τη διαφανή της μορφή, η ζιρκονία επιστρέφει και παίρνει τη θέση που της αξίζει στην οδοντική προσθετική.

Τα πολυμερή και οι νανορητίνες; Τι είδους υλικά είναι και ποιές είναι οι ενδείξεις τους;

Στην οδοντική προσθετική, χρησιμοποιούνται πολυμερή εδώ και δεκαετίες. Πολυμερές, είναι ένα υλικό που αποτελείται από αλυσίδες πολλών επαναλαμβανόμενων μοναδιαίων μορίων του μονομερούς. Η γνωστή μας ακρυλική ρητίνη δεν είναι κάτι άλλο παρά ένα πολυμερές του –μονομερούς- μεθακρυλικού μεθυλίου. Πολλά και διαφόρων τύπων τα πολυμερή που χρησιμοποιούνται στην οδοντική προσθετική (κυρίως θερμοπλαστικά και ελαστομερή) με αρκετά καλά αποτελέσματα. Η ελαστικότητά τους και το μικρό βάρος τους κάνουν τα πολυμερή πολύ χρήσιμα. Παρουσιάζουν αρκετούς περιορισμούς όμως με κύριους την προσρόφηση χρωστικών, την μειωμένη αντοχή τους σε μικρά πάχη αλλά και την μέτρια βιοσυμβατότητά τους.

Τα- νέας γενιάς – πολυμερή προέρχονται από την οικογένεια ΡΑΕΚ (poly-aryl-ether-ketones) με κυριότερους εκπροσώπους το ΡΕΚΚ (poly-ether-ketone-ketone) και το ΡΕΕΚ (poly-ether-ether-ketone). Έχουν ιδιότητες που λύνουν τα παραπάνω προβλήματα. Κατ’ αρχάς, σε επίπεδο βιοσυμβατότητας, τα υλικά αυτά είναι εμφυτεύσιμα στον ανθρώπινο οργανισμό, λόγω της εξαιρετικής οστεοαγωγιμότητάς τους. Και υπάρχει κλινική εμπειρία αρκετών ετών σε σχέση μ’ αυτό. Χαρακτηριστικό είναι το παράδειγμα εμφυτεύματος κρανίου που έγινε σε ασθενή στις Η.Π.Α. την άνοιξη του 2013. Το εμφύτευμα κατασκευάστηκε από το πρωτοποριακό συμπολυμερές ΡΕΚΚ με πατενταρισμένη τεχνική τρισδιάστατης εκτύπωσης και αντικατέστησε το 75% του κρανίου που είχε αφαιρεθεί λόγω καρκίνου.

Σε επίπεδο αντοχής, η σύνθεση των νέων πολυμερών τους προσδίδει πολύ βελτιωμένες φυσικομηχανικές ιδιότητες με κυρίαρχες την ελαστικότητα αλλά και την πυκνότητα που είναι εφάμιλλες του οστικού ιστού. Πολύ σημαντικό επίσης το ότι τα υλικά αυτά δεν αλληλεπιδρούν με το στοματικό περιβάλλον. Έτσι, δεν αλλοιώνεται το χρώμα τους, δεν γίνονται αισθητά οσφρητικά ή γευστικά και, ειδικά στην περίπτωση του ΡΕΚΚ, δεν επηρεάζονται από την στοματική υγρασία.

digi-metal2

Οι νανορητίνες, που έχουν παρουσία αρκετών ετών, ανήκουν φυσικά στα πολυμερή αλλά περιέχουν μεγάλο ποσοστό κεραμικών στην σύνθεσή τους. Βρίσκονται επίσης σε τροχιά βελτίωσης των μηχανικών ιδιοτήτων τους. Αυτό τις καθιστά ασφαλέστερη επιλογή, ακόμη και σε μεγαλύτερης έκτασης εργασίες ενώ ως σήμερα περιορίζονταν σε μονήρεις αποκαταστάσεις.

Πώς τα υλικά αυτά μπορούν να μπουν στην καθημερινότητα ενός οδοντοτεχνικού εργαστηρίου;

Το καίριο ερώτημα δεν είναι το πώς αλλά το πότε. Το πόσο γρήγορα θα γίνει η προσαρμογή των οδοντοτεχνικών εργαστηρίων στο νέο αυτό μοντέλο οργάνωσης. Η metal-free λογική δεν είναι μόδα, ούτε δόγμα. Είναι η νέα πραγματικότητα. Μια πραγματικότητα που η παγκόσμια dental βιομηχανία πριμοδοτεί με τεράστιες επενδύσεις.

Ας επιστρέψουμε όμως στο αρχικό ερώτημα του πώς. Το κλειδί για την είσοδο στην metal-free καθημερινότητα είναι η ψηφιακή οδοντική τεχνολογία. Ένα ψηφιοποιημένο εργαστήριο έχει τον πρώτο λόγο στην metal-free εποχή.

digi-metal3

Δηλαδή, ένα εργαστήριο χωρίς CAD/CAM δεν μπορεί να δουλέψει τα υλικά αυτά;

Βεβαίως και μπορεί αλλά με υψηλό κόστος κάτι που θέτει το εργαστήριο αυτό πρακτικά εκτός αγοράς.

Ποια είναι τα οφέλη ενός οδοντοτεχνικού εργαστηρίου που θα δουλεύει με metal-free υλικά;

Πολλαπλά. Δεν περιορίζονται μόνο στο ότι μπορεί να ικανοποιεί τις ανάγκες του σύγχρονου οδοντιάτρου ( ο οποίος επίσης πρέπει να ενστερνιστεί την metal-free προσέγγιση). Ένα metal-free εργαστήριο διαθέτει διαφορετικό προφίλ από τα υπόλοιπα. Δείχνει ότι δεν είναι στατικό, προσκολλημένο στις συντηρητικές επιλογές. Επικαιροποιεί την γνώση του πάνω στα νέα βιοϋλικά, εναρμονίζεται με τη νέα πραγματικότητα και μπορεί να δώσει λύσεις εκεί που οι άλλοι δεν μπορούν. Έτσι, γίνεται και ανταγωνιστικό.

Η εμπειρία από την πορεία του δικού μας εργαστηρίου είναι η απόδειξη για όσα προαναφέρθηκαν. Το εργαστήριό μας αναπτύχθηκε έντονα και μάλιστα στην περίοδο της βαθιάς οικονομικής ύφεσης που διάγουμε. Και αυτό έγινε γιατί υιοθετήσαμε την metal-free λογική σε συνδυασμό με την ψηφιακή τεχνολογία. Με metal –free υλικά που αλλάζουν τους όρους του παιχνιδιού αλλάξαμε και τη δική μας ρότα.

Η, νέα, εμπορική δραστηριότητά σας σχετίζεται με όσα είπαμε πριν;

Ασφαλώς. Το βασικό μας αντικείμενο είναι η ψηφιακή οδοντική τεχνολογία που περιλαμβάνει λύσεις σε επίπεδο εξοπλισμού οδοντοτεχνικών εργαστηρίων αλλά και metal-free αναλώσιμα. Νομίζω ότι είμαστε κάτι το πολύ ξεχωριστό σαν εταιρεία. Προωθούμε τις λύσεις μας μόνο αφού τις εξετάσουμε σας οδοντοτεχνίτες στο εργαστήριό μας. Έτσι, είμαστε βέβαιοι για τα αποτελέσματα. Γι’ αυτό και λέμε ότι δίνουμε στους συναδέλφους λύσεις, όχι προϊόντα.

Το μοντέλο αυτό της εμπορικής δραστηριότητας «από τεχνίτες προς τεχνίτες», όπως λέμε, είναι κάτι που πολλές ξένες εταιρείες έχουν επίσης υιοθετήσει. Δική μας πηγή έμπνευσης για το μοντέλο αυτό αποτέλεσε – δεν πρέπει να το κρύψουμε αυτό- εταιρεία πολύ γνωστού και σημαντικού συναδέλφου που δραστηριοποιήθηκε εμπορικά πριν από αρκετά χρόνια στην Αθήνα.

Κλείνοντας, θα ήθελα να αναφέρω ότι πρόσφατα επεκτείναμε τις δραστηριότητές μας και στον εκπαιδευτικό τομέα. Τα ψηφιακά συστήματα, σε συνδυασμό με τις metal-free λύσεις, κρύβουν πίσω τους μεγάλο όγκο νέας πληροφορίας που οφείλουμε να την διασπείρουμε σε όσο περισσότερους συναδέλφους, τωρινούς και μελλοντικούς.