« Η επιστήμη, δηλαδή η συνεχής επιμόρφωση μαζί με την τεχνολογία πάνε χέρι χέρι και εξελίσσονται . Αν κάποιος δεν παρακολουθεί αυτή την εξέλιξη σαφώς πιστεύω ότι παύει να είναι ανταγωνίσιμος »
Γράφει η Ελευθερία Γεωργοπούλου
Πήγα να συναντήσω το κύριο Κωνσταντίνο Μανταλενάκη το γνωστό Στοματικό και Γναθοπροσωπικό Χειρουργό, Εμφυτευματολόγο στο ιατρείο του το οποίο έχει θέα την Ακρόπολη. Θέα που σε ηρεμεί και σε γεμίζει συναισθήματα … Ναι, σωστά καταλάβατε εκείνον τον Κωνσταντίνο Μανταλενάκη που όλοι σας προσφωνείτε Ντίνο.
Έναν λαμπρό επιστήμονα που δουλεύει από τα φοιτητικά του χρόνια περίπου 48 και δεν θέλει να σταματήσει να υπηρετεί την επιστήμη που αγάπησε από πολύ μικρός.
Ξέρετε δεν θα κάναμε ποτέ συνέντευξη με άνθρωπο που δεν εκτιμούμε. Δεν θα είχε νόημα. Και τον κύριο Μανταλενάκη γνωρίζοντας τον καλύτερα εκτιμήσαμε περισσότερο.
Εκπλήξεις πάντα υπήρχαν και υπάρχουν όταν συζητάς με τους ανθρώπους αλλά ο κύριος Μανταλενάκης μας επιβεβαίωσε πως είναι ένας από τους πιο ενδιαφέροντες επιστήμονες – ανθρώπους που έχουμε γνωρίσει. Έχει ένα ιδιότυπο χιούμορ και συχνά αναρωτιέσαι όταν τον ακούς αν σοβαρολογεί ή αστειεύεται. Είναι πολύ κοινωνικός, ειλικρινής, δίκαιος, πρότυπο συζύγου και πατέρα, έχει την εκτίμηση των συναδέλφων του, σέβεται τους ασθενείς του γιατί είναι πολύτιμοι για εκείνον και τους συνεργάτες του.
Οι αποφάσεις του στη ζωή του ήταν πάντα γρήγορες αλλά η προσπάθειά του μεγάλη. Θα μας τονίσει πολλές φορές « Εγώ το μόνο που έκανα ήταν να προσπαθώ πολύ για το καλύτερο … »
Κυρίες και κύριοι ο κύριος Κωνσταντίνος Μανταλενάκης στο toothnews.gr
Το όνειρο σας ήταν να γίνετε οδοντίατρος; Τι ονειρευόσασταν σαν παιδί;
Από παιδί ήθελα να γίνω γιατρός. Ο πατέρας μου και ο θείος μου ήταν Οδοντίατροι , άλλος θείος μου ήταν καθηγητής μαιευτικής στο ΑΠΘ και η αδελφή του παιδίατρος. Όμως πέρα από την επίδραση του στενού οικογενειακού περιβάλλοντος , από μικρός έδειχνα ιδιαίτερο ενδιαφέρον για τη βιολογία και τη λειτουργία του ανθρώπινου σώματος έτσι κατέληξα στην Ιατρική.
Που σπουδάσατε Αμερική;
Στη Γαλλία ξεκίνησα τις σπουδές μου αφού είχα τελειώσει το Γαλλικό σχολείο. Eκείνη την εποχή υπήρχε η δυνατότητα αν κάποιος είχε περάσει όλα τα μαθήματα του έτους με άριστα σε ποσοστό 10% να γυρίσει στην Ελλάδα. Τότε βρέθηκα στο δίλημμα να επιλέξω μεταξύ ιατρικής και οδοντιατρικής. Αποφάσισα λοιπόν να επιστρέψω στην Αθήνα και να επιλέξω την οδοντιατρική εμπνευσμένος από τον πατέρα μου που ήταν οδοντίατρος.
Στην Αμερική πήγα για μετεκπαίδευση στην Γναθοχειρουργική μετά την ολοκλήρωση των σπουδών μου στο Ε.Κ.Π.Α
Πώς να ξεφύγει κανείς από ένα τέτοιο περιβάλλον;
Όχι δεν ξέφυγα ίσως να επηρεάστηκα βέβαια αλλά δεν πιέστηκα από κανέναν ήτανε καθαρά μια δική μου απόφαση.
Αν δεν ήσασταν Οδοντίατρος τι επάγγελμα θα θέλατε να κάνετε;
Μετά από πολλά χρόνια εξάσκησης του οδοντιατρικού επαγγέλματος δεν μπορώ να θυμηθώ ακόμα και σε περιόδους που εργαζόμουν πολύ σκληρά να είχα δεύτερες σκέψεις όσον αφορά την επιλογή μου.
Είστε ευτυχής που είστε σ’ αυτό το χώρο αλλά και γιατί έχετε και τα παιδιά σας που σας ακολουθούν;
Είναι αλήθεια πώς η επιλογή των 2 από τα 4 παιδιά μου, του Σπύρου και του Ιάσονα να ακολουθήσουν την οδοντιατρική μου έδωσε πολύ μεγάλη χαρά γιατί ήταν καθαρά μια δική τους επιλογή χωρίς καμία πίεση από μέρους μου, δημιουργώντας μια συνέχεια οδοντιατρικής οικογενειακής παράδοσης που ξεκινάει με τον πατέρα μου από το 1948.
Είστε χαρούμενος λοιπόν;
Είμαι χαρούμενος γιατί πιστεύω ότι είναι κάτι που καταφέραμε μαζί με την διαλλακτικότητα και την εμπιστοσύνη που είχαμε μεταξύ μας, να εργαζόμαστε εποικοδομητικά και ευχάριστα χωρίς εντάσεις και προστριβές πράγμα που δεν είναι κάτι δεδομένο σε όλες τις περιπτώσεις που συνεργάζονται μέλη μιας οικογένειας.
Θα έλεγα σπάνιο. Αν είχατε τη δυνατότητα να μπείτε στη μηχανή του χρόνου και να βρεθείτε στο μέλλον πως θα το φανταζόσασταν ; Όσον αφορά την επιστήμη σας;
Σε επίπεδο τεχνολογικό ή μάλλον καλύτερα βιοτεχνολογικό πιστεύω πώς μπορεί να υπάρξει μεγάλη πρόοδος που θα δώσει τη δυνατότητα στον οδοντίατρο του μέλλοντος να εφαρμόσει τεχνικές και υλικά που θα βελτιώσουν την ποιότητα ζωής των ασθενών μας.
θα σας πω για το απόλυτο όνειρο τη δημιουργία δοντιού από τα βλαστοκύτταρα που τόσα χρόνια αποτελεί πεδίο ερεύνης , τη δημιουργία μοσχευμάτων με απόλυτη προβλεψιμότητα, θεραπεία του καρκίνου του στόματος αλλά και όλων των τύπων και πολλά άλλα σημαντικά που θα ελαττώσουν τη νοσηρότητα και τις επιπλοκές κάθε τύπου θεραπείας.
Τι λέτε για την τεχνητή νοημοσύνη;
Η τεχνητή νοημοσύνη είναι σε φάση εξέλιξης .Μας δίνει τη δυνατότητα να συνδυάζει εκατομμύρια πιθανά σενάρια και να βγάζει ταχύτατα αποτελέσματα. Έχει βρεθεί όμως πως και αυτή κάνει λάθη. Οπότε ναι μεν είναι αποτελεσματική και ταχύτατη αλλά θα πρέπει να είναι πάντα κάτω από την ανθρώπινη επίβλεψη.
Υπάρχει κάτι στο μέλλον το οποίο φοβάστε;
Όπως είπα και πριν τα επιτεύγματα της επιστήμης της τεχνολογίας μπορεί να είναι δώρο για την ανθρωπότητα μπορεί όμως να είναι και καταστροφικά.
Φαίνεται πως είστε ένας άνθρωπος που τα εξηγεί όλα και δεν τα αφήνει στη μοίρα τους.
Πραγματικά θεωρώ απαραίτητο ο ασθενής να πληροφορείται από το γιατρό του για όλες τις δυνατές λύσεις, τους περιορισμούς που προσφέρει κάθε σχέδιο θεραπείας ακόμα και τις επιπλοκές που τυχόν (ευτυχώς σπάνια ) μπορούν να παρουσιαστούν.
Θέλω να είμαι απέναντί τους ειλικρινής και να τους δίνω απαντήσεις με βάση την επιστημονική τεκμηρίωση. Ένα κομμάτι της σχέσης με τον ασθενή είναι ή ανθρώπινη πλευρά όπου εκεί θα πρέπει να αισθάνεται ότι ο γιατρός του είναι πάντα κοντά του διαθέσιμος να του εξηγήσει αλλά και να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα στην πορεία της θεραπείας.
Μας είπατε σαν επιστήμονας , σαν άνθρωπος τι φοβάστε;
Ο μεγαλύτερος φόβος είναι να χάσεις ένα αγαπημένο πρόσωπο, να αρρωστήσει βαριά ένα αγαπημένο πρόσωπο. Κινδύνεψα να χάσω το γιο μου στο δυστύχημα των Τεμπών πριν δύο χρόνια, αυτό ήταν μια τομή για τον τρόπο που σκέπτομαι και αντιμετωπίζω πλέον τη ζωή.
Μεγαλύτερο ρόλο στη διαμόρφωση ενός ανθρώπου πιστεύετε ότι παίζει το περιβάλλον είτε στοιχεία που κουβαλάει μέσα του όπως ο χαρακτήρας του;
Και τα δυο είναι σημαντικά και ανήκουν σε δυο σχολές ψυχολογίας. Ναι, το περιβάλλον είναι σημαντικό στη διαμόρφωση συνθηκών για την εξέλιξη ενός ανθρώπου αλλά χωρίς ένα χαρακτήρα ισχυρό δεν θα μπορέσει ποτέ να ολοκληρωθεί.
Τι είναι αυτό που προσπαθείτε να διδάξετε στα παιδιά σας για τη ζωή, για το αύριο; Τα ενθαρρύνετε να αφήσουν περισσότερο το μυαλό τους, η ψυχή τους να πετάξει;
Είναι μια δύσκολη ερώτηση, γιατί πολλές φορές συγχέουμε την ψυχή με την παρόρμηση, και η παρόρμηση πολλές φορές χωρίς τη λογική είναι συχνά καταστροφική , πιστεύω πώς το μυαλό και η ψυχή μπορούν να συμπορεύονται και να ανακαλύπτουν δρόμους. Κάθε πράξη μας έχει και τις συνέπειές της και εκεί χρειάζεται το μυαλό με τη λογική για να μας κατευθύνουν σε σωστές αποφάσεις.
Ενθαρρύνω τα παιδιά μου να χαίρονται τη ζωή , κι αυτό τα έχει όλα την αγάπη, τον έρωτα τη δουλειά, την επιστήμη, την τέχνη, τις σχέσεις με τους ανθρώπους, την επαφή με την φύση. Θέλω να τους εμφυσήσω το πόσο σημαντικό είναι να είμαστε συνεπείς με τους εαυτούς μας, να είμαστε ειλικρινείς στις σχέσεις μας και τη σημαντικότητα που έχει κάθε πράξη μας κάθε λέξη μας στους ανθρώπους που μας περιβάλλουν.
Σαν πατέρας έχετε πετύχει τους στόχους σας, το λέω γιατί είστε 6 άτομα στην οικογένεια και τα 3 είναι στην οδοντιατρική.
Ο στόχος μου σαν πατέρας ήταν και είναι να έχω τα παιδιά μου ευτυχισμένα στις επιλογές τους να είναι καλοί άνθρωποι και να έχουμε μια πολύ καλή σχέση, αγάπης και εκτίμησης.
Πιστεύω πως αυτό επιτεύχθηκε. Χαίρομαι που ακολούθησαν αυτό το επάγγελμα με δική τους επιλογή.
Τι είναι ευτυχία;
Να έχουμε υγεία καλές σχέσεις με τους ανθρώπους που αγαπάμε , καλούς φίλους, ένα επάγγελμα που μας γεμίζει ,και οι προσδοκίες μας να μην ξεπερνούν τις δυνατότητές μας.
Υπάρχει μια αναγκαιότητα λένε στον άνθρωπο να περάσει απ’ αυτή τη ζωή και να αφήσει ένα στίγμα μια υπογραφή, το δικό σας ποιο θέλετε να είναι;
Κατά κάποιον τρόπο είναι η ανάγκη να ξεπεράσουμε την θνητότητα και να παραμείνουμε αιώνιοι, είναι κάτι που δεν σκέφτομαι γιατί εκείνο που μετράει για μένα είναι η πορεία , αν μέσα στη πορεία της ζωής μου καταφέρω κάτι που αξίζει να με θυμούνται , αυτό θα το κρίνουν τότε.
Ποιες είναι οι προκλήσεις που αντιμετωπίζετε όσον αφορά την επιστήμη σας;
Οι προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε είναι πολλές στην καθημερινή εξάσκηση του επαγγέλματός μας έχουν να κάνουν με τις καινούριες τεχνικές με την ασφάλεια που αυτές εφαρμόζονται και την προβλεψιμότητα τους.
Πώς εξασφαλίζεις την προβλεψιμότητα;
Η προβλεψιμότητα εξασφαλίζεται με την κατάλληλη εκπαίδευση θεωρητική και πρακτική στη συγκεκριμένη τεχνική , την επιλογή ασθενούς και την επαναληψιμότητα.
Νέες τεχνολογίες έχουν εισβάλλει στην οδοντιατρική θέλετε να προσθέσετε κάτι;
Η δυνατότητα που έχουμε σήμερα με τις ψηφιακές τεχνικές να διαγνώσουμε να σχεδιάσουμε και να εκτελέσουμε μια χειρουργική πράξη είναι εκπληκτικές.
Συνδυάζοντας την υπολογιστική τομογραφία κωνική δέσμης (CBCT) με τους ψηφιακούς σαρωτές, έχουμε την δυνατότητα να χειρουργήσουμε ψηφιακά έναν ασθενή με διαφορετικά σενάρια και να επιλέξουμε το καταλληλότερο ώστε μετά να το εφαρμόσουμε στην πράξη.
Επίσης, η δυνατότητα που έχουμε πλέον να τοποθετούμε με απόλυτη προβλεψιμότητα εμφυτεύματα μικρού ύψους, τεχνικές σχεδόν ανώδυνες και πολύ πιο οικονομικές για τον ασθενή εκεί που παλιότερα χρειαζόταν να κάνουμε ανύψωση ιγμορείου για την άνω γνάθο και αυξητικές τεχνικές του οστού για την κάτω γνάθο.
Σημαντικό ρόλο παίζουν και τα LASER στο να κάνουμε επεμβάσεις στους μαλακούς ιστούς αναίμακτα με λιγότερο πόνο και χωρίς ράμματα.
Η χρήση των αιμοπετάλιακών αυξητικών παραγόντων στη χειρουργική του στόματος για τους μαλακούς ιστούς αλλά και για το οστό έχει βελτιώσει όχι μόνο τους χρόνους ανάπλασης και την ποιότητα των ιστών όπου εφαρμόζονται αλλά να περιορίσουν τον πόνο και το οίδημα στη χειρουργημένη περιοχή, και αυτές είναι κάποιες από τις νέες τεχνολογίες που εφαρμόζω.
Οι συνάδελφοι που δεν ακολουθούν την ψηφιακή τεχνολογία και όλες τις τεχνικές που αναφέρατε δεν έχουν μέλλον;
Η επιστήμη, δηλαδή η συνεχής επιμόρφωση μαζί με την τεχνολογία πάνε χέρι χέρι και εξελίσσονται. Αν κάποιος δεν παρακολουθεί αυτή την εξέλιξη σαφώς πιστεύω ότι παύει να είναι ανταγωνίσιμος.
Μιλήσατε για την ανύψωση ιγμορείου, γίνονται πολλά σεμινάρια γι’ αυτό το θέμα, είστε ο πλέον ειδικός θα έλεγα να μας μιλήσετε γι’ αυτό.
Υπάρχει ένας δρόμος αρκετά μακρύς από το να παρακολουθήσεις ένα σεμινάριο μέχρι να εφαρμόσεις ότι έμαθες στην κλινική πράξη. Η πραγματικότητα είναι πώς ένα πολύ μικρό ποσοστό από όσους συμμετέχουν (και δεν έχουν χειρουργική εμπειρία) σ’ αυτά τα σεμινάρια φτάνουν στο να τα εφαρμόσουν με ασφάλεια.
Υπάρχουν καταξιωμένοι έμπειροι ομιλητές που μπορούν να μεταφέρουν τη γνώση σε όσους τους παρακολουθούν, βέβαια είναι πολύ σημαντικό για να μπορέσει κάποιος να εκμεταλλευτεί την προσφερόμενη γνώση να είναι τόσο εκπαιδευμένος ώστε να μπορέσει πραγματικά να εφαρμόσει στην πράξη αυτά που παρακολούθησε.
Τα σεμινάρια πιστεύετε πως έχουν κουράσει; Ή πρέπει να αυξηθούν; Και σε ποια μορφή;
Τα σεμινάρια που γίνονται είναι πολλά, κι η επιλογή του καταλληλότερου από τους συναδέλφους γίνεται με προσωπικά κριτήρια και εδώ δεν μπορώ πραγματικά να υποστηρίξω το πόσο αντικειμενικά είναι. Τα σεμινάρια είναι απαραίτητα, είναι ενέσεις επιμόρφωσης που ενεργοποιούν το μυαλό σε καινούργια γνώση, και ευκαιρίες για ανταλλαγή εμπειριών μεταξύ συναδέλφων.
Στην ερώτησή σας αν έχουν κουράσει πιστεύω πώς όχι εφόσον δεν επαναλαμβάνονται τα ίδια πράγματα με διαφορετικούς τίτλους. Δεν πιστεύω πως έχει νόημα να αυξηθούν. Είναι ήδη πολλά.
Οι νέοι Οδοντίατροι, οι μεταπτυχιακοί πώς θα επιμορφωθούν;
Νέοι Οδοντίατροι αλλά και οι μεταπτυχιακοί που διψούν για γνώση έχουν τη δυνατότητα στην εποχή μας να εκμεταλλευθούν την πληθώρα των εξειδικευμένων σεμιναρίων αλλά και βραχυχρόνια εκπαιδευτικά προγράμματα από καταξιωμένους Έλληνες και ξένους συναδέλφους.
Η Οδοντιατρική έχει να ζηλέψει κάτι από αυτή που ασκείται στην Ευρώπη και την Αμερική;
Όχι πιστεύω ότι η οδοντιατρική αιχμής είναι πολύ καλή στην Ελλάδα και δεν έχει να ζηλέψει τίποτα, ακολουθεί τις εξελίξεις και τα σωστά βήματα.
Διεθνή συνέδρια με Έλληνες ομιλητές βλέπουμε συχνά;
Οι Έλληνες ομιλητές τυγχάνουν σεβασμού από το ξένο ακροατήριο γιατί μπορούν να στέκονται πλάι τους σαν ίσοι.
Ποια είναι η καλύτερη στιγμή που ζήσατε στο ιατρείο σας με τα παιδιά σας; Έχετε χειρουργήσει μαζί;
Χειρουργούμε συχνά μαζί και είναι πάντα αγαπημένες στιγμές. Βέβαια, το επίπεδο συνεργασία μας είναι απόλυτα επαγγελματικό.
Προκύπτουν διαφωνίες;
Διαφορετικές απόψεις ναι, που πάντοτε συζητούνται χωρίς όμως να φτάσουμε ποτέ σε επίπεδο σύγκρουσης.
Ποια είναι η προσφορά των γιων σας στο ιατρείο;
Η μεγαλύτερη προσφορά τους είναι που ακολουθούν τις παραδόσεις του ιατρείου μας που έχουν να κάνουν με τη σοβαρότητα την υπευθυνότητα την επιστημονική κατάρτιση και την ανθρωπιά που είναι απαραίτητα στοιχεία σεβασμού στην εμπιστοσύνη που μας δείχνουν εδώ και 77 χρόνια οι ασθενείς μας.
Έχετε ένα ολοκληρωμένο ιατρείο και γι’ αυτό δεν θέλετε να φύγετε από εδώ; (γέλια)
Έχετε δίκιο πραγματικά έχουμε δημιουργήσει ένα χώρο που μου προξενεί τόσο ικανοποίηση που δε λέω να ξεκολλήσω από δω, τυχαίνει να τελειώσω την εργασία μου και να παραμείνω για ώρα μόνο και μόνο γιατί αυτός ο χώρος με καλύπτει και μου δίνει ζωή.
Πώς περνάτε τον ελεύθερο χρόνο σας; Έχετε καθόλου;
Δεν έχω πολύ χρόνο ακόμα και στο σπίτι όταν γυρνώ θέλω να ασχοληθώ με θέματα του ιατρείου, με θέματα εκπαιδευτικά που με κρατούν απασχολημένο για αρκετές ώρες ακόμα και τα σαββατοκύριακα έχω να κάνω πολλές ομιλίες για διάφορα επιστημονικά θέματα και κάθε φορά θα πρέπει να τις εμπλουτίζω με τις εξελίξεις τις επιστημονικές τις βιβλιογραφικές και με καινούργιες κλινικές περιπτώσεις.
Μια ομιλία για το ίδιο θέμα που έγινε πριν 5 χρόνια θα έχει διαφορετική δομή με τη σημερινή σε επίπεδο βιβλιογραφίας και περιπτώσεων. Όλα αυτά απαιτούν χρόνο.
Αλλά και πάλι η ζωή έχει και άλλες χαρές την επαφή με την θάλασσα την φύση γενικότερα, την μουσική τα ταξίδια τους καλούς φίλους όλα χρειάζονται για να ολοκληρώνεσαι σαν άνθρωπος και προσωπικότητα.
Δηλαδή όταν μαζεύεται όλη η οικογένεια πάλι για ιατρική μιλάτε;
Όταν είμαστε όλοι μαζί υπάρχουν πολλά θέματα για να μιλήσουμε, παρόλα αυτά αν κάποιος θίξει ένα οδοντιατρικό θέμα ξεφεύγουμε και μιλάμε γι΄αυτό. Τελικά είναι η μοίρα των Οδοντιάτρων.
Η σύζυγος σας τι λέει για όλα αυτά;
Είναι πολύ σημαντικό στην προσπάθεια που κάνεις να έχεις την υποστήριξη από την οικογένεια και ιδιαίτερα από τη σύζυγο σου. Έχω την τύχη η σύζυγος μου να είναι και αυτή επιστήμονας, είναι φυσικός οπότε καταλαβαίνει πολύ καλά τι σημαίνει διάβασμα και επιστήμη.
Σας θαυμάζει; Γιατί εσείς βγάζετε ένα θαυμασμό για τη σύζυγό σας!
Mεταξύ μας υπάρχει αμοιβαιότητα αισθημάτων εκτίμησης αγάπης και σεβασμού.
Μανταλενάκης Κωνσταντίνος
Στοματικός και Γναθοπροσωπικός Χειρουργός
Βιογραφικό
Ο Κωνσταντίνος Μανταλενάκης τελείωσε την Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών. Έλαβε την Ειδικότητα του Στοματικού και Γναθοπροσωπικού Χειρουργού από την Οδοντιατρική Σχολή Αθηνών. Μετεκπαιδεύτηκε στην Γναθοχειρουργική στο Πανεπιστήμιο Tufts Boston USA. Υλοποίησε Διδακτορική Διατριβή στο Οδοντιατρικό Τμήμα Πανεπιστημίου της Αθήνας Τομέας Παθολογίας και Χειρουργικής του Στόματος.
Από το 1991 ασχολείται με την Εμφυτευματολογία μετεκπαιδευόμενος σε αναγνωρισμένα κέντρα του εξωτερικού (Gothenburg, Σουηδία). Συγγραφέας του κεφαλαίου τα Laser στην Γναθοπροσωπική Χειρουργική στο Σύγγραμμα Σύγχρονη Στοματική και Γναθοπροσωπική Χειρουργική. Certificate Master Degree από το Πανεπιστήμιο της Βιέννης στα Laser. Αποτελεί σημαντικό μέλος Ελληνικών και Ξένων Επιστημονικών Εταιρειών.
Έχει λάβει μέρος σαν προσκεκλημένος Ομιλητής και Εκπαιδευτής σε Συνέδρια Ελλάδας και Εξωτερικού με θέματα όπως η χρήση των Laser στην χειρουργική του στόματος, οι αυτόλογοι αιμοπεταλιακοί παράγοντες στην χειρουργική του στόματος, η άμεση φόρτιση εμφυτευμάτων κ.α. KOL του Βιοτεχνολογικού Ινστιτούτου BTI.
Από το 1981 ασκεί ελεύθερο Επάγγελμα με έμφαση στην Γναθοχειρουργική και Εμφυτευματολογία, ενώ παράλληλα συνεχίζει τη διαρκή του επιμόρφωση στην Ελλάδα και στο εξωτερικό.
